چگونگی طراحی سوالات استاندارد
روش طرح سوالات استاندارد
مفهوم ارزشیابی
ارزشیابی عبارت است از جمع آوری اطلاعات برای تصمیم گیری ، به عبارت دیگر ، ارزشیابی یک نوع تصمیم گیری آگاهانه است تا بتوانیم درست تصمیم بگیریم و امتحان را برگزار کنیم .
در ارزشیابی دو گام مهم وجود دارد : 1- اندازه گیری 2- سنجش
یک اندازه گیری می تواند به صورت پرسش های کتبی ، تصویری ، شفاهی ، عملی ، مشاهده رفتای ، تحقیق ، پروژه ، مقاله و یا فعالیت های گروهی کار با ابزار صورت گیرد ، و در سنجش است که باید از مقیاس استفاده شود و مقیاس ما در سنجش نمره 0 تا 20 می باشد .
1- سوالات امتحان : سوالات باید به نوعی طرح شود که هدف های کتاب را پوشش دهد و بیشتر ، هدف های کلی مورد نظر است ، نه هدف های جزئی .
2- اعتبار سوالات امتحانی : به میزان وقت سوال توجه شود که آیا دقیقاً اندازه گیری
می شود؟
3- قوه تمیز سوالات : آیا سوالات می تواند تفاوت بین دانش آموزان را از نظر نمره کسب شده مشخص کند ؟ یعنی عدالت و تفاوت های فردی که بین دانش آموزان وجود دارد ، در نظر گرفته شده است یا خیر .
4- عینیت در نمره گذاری سوالات : سوالات چند گزینه ای عینیت بسیار بالایی دارد . سوالات کوتاه پاسخ ، عینیت بالایی ندارند . سوالات تشریحی عینیت بسیار کمی دارد .
با توجه به طبقه بندی انجام شده توسط بلوم از هدف های آموزشی در حیطه شناختی ، سوالات یک آزمون باید به صورت زیر طراحی گردد و این ویژگی ها را نیز در بر داشته باشد :
* وضوح در روشنی متن
* انطباق سوال ها با هدف های مهم یادگیری
* تناسب میان تعداد سوال ها با حجم و اهمیت مطالب هر گفتار
* توجه به سطح یادگیری
* توجه به سطح دشواری سوال ها
حیطه شناختی ، یا ملاک های فنی سوالات دارای 6 مرحله است
1- دانش یا معلومات : که عبارت است از یادآوری و بازشناسی مطالبی که یادگیرنده قبلاً آموخته است .
مثال : عدد طبیعی .............. نه اول است و نه مرکب .
2- درک و فهم : مستلزم درک معنا و مفهوم ، یعنی تعبیر و تفسیر خاصی از مفهوم داشته باشد .
3- کاربرد : دانش آموزان بتوانند از اطلاعات و آموخته های خود در واقعیت های جدید استفاده کند .
4- تجزیه و تحلیل : شامل فعالیت های ذهنی و هوشمندانه ای است که یک موضوع کل را به اجزای کوچک و مختلف آن تقسیم می کند .
5- ترکیب : از جزء به کل رسیدن یعنی عکس عمل تجزیه و تحلیل .
مثال : با توجه به معادله 90 = 30 + x 3 یک مسأله بسازید .
6- ارزشیابی:داوری آگاهانه درباره چیزی بر اساس ملاک های معین( تشخیص راه حل مطلوب برای حل یک مسأله)
حداقل 1 تا 3 نمره برای ترکیب ، تجزیه و تحلیل و ارزشیابی منظور شود .
با در نظر گرفتن شش سطح حیطه شناختی ، می توان از جداول داده شده برای طراحی سوالات آزمون استفاده نمود. لازم به تذکر است ، اعدادی که در این جداول آمده است بر اساس درصدی از تعداد سوالات آزمون می باشد .
برای مثال : منظور از %60 ، این است که % 60 از سوالات آزمون به سطح دانش اختصاص یافته است . همچنین ، هر چه تعداد سطوح حیطه شناختی افزایش یابد ، امتحان از قوت بیشتری برخوردار است . آزمونی که %60 سوالات آن دانش و %40 سوالات آن اختصاص به درک و فهم داشته باشد ، آزمونی ضعیف و آزمونی که %60 سوالات آن دانش ، %25 سوالات آن درک و فهم و %15 سوالات آن اختصاص به کاربرد داشته باشد ، آزمونی متوسط و به ترتیب آزمون های دیگر قویتر از این دو نوع آزمون می باشند .
میزان ارزیابی سطح سوالات در ایران
|
حیطه
سطح |
دانش |
درک و فهم |
کاربرد |
تجزیه و تحلیل |
ترکیب |
ارزشیابی |
|
|
% 60 |
% 15 |
% 10 |
% 5 |
% 5 |
% 5 |
|
|
% 60 |
% 20 |
% 10 |
% 5 |
% 5 |
---- |
|
|
% 60 |
% 25 |
% 10 |
% 5 |
---- |
---- |
|
آزمون متوسط |
% 60 |
% 25 |
% 15 |
---- |
---- |
---- |
|
آزمون ضعیف |
% 60 |
% 40 |
---- |
---- |
---- |
---- |
میزان ارزیابی سطح سوالات در خارج از ایران
|
حیطه
سطح |
دانش |
درک و فهم |
کاربرد |
تجزیه و تحلیل |
ترکیب |
ارزشیابی |
|
|
%40 |
% 25 |
% 15 |
% 10 |
% 5 |
% 5 |
|
|
%40 |
% 30 |
% 15 |
% 10 |
% 5 |
---- |
|
|
%40 |
% 35 |
% 15 |
% 10 |
---- |
---- |
|
آزمون متوسط |
%40 |
% 35 |
% 25 |
---- |
---- |
---- |
|
آزمون ضعیف |
%40 |
% 60 |
---- |
---- |
---- |
---- |
برای تهیه و تنظیم سوالات یک آزمون ، به نکات زیر نیز باید توجه خاص داشت :
1- بودجه بندی سوال ها : برای این کار لازم است جدولی تهیه نموده و تعداد سوال های لازم در مورد هر یک از عناوین محتوای درس را در نظر گرفت .
2- انتخاب سوال ها : پس از تهیه جدول بودجه بندی و با توجه به تعداد سوالات آزمون مورد نظر باید سوال ها را از نوع آسان ، را از نوع سوال های متوسط و بقیه را از نوع سوال های دشوار تنظیم کرد .
3- تنظیم فرم آزمون : پس از انتخاب سوال ها باید آنها را به ترتیب از آسان به دشوار تنظیم کرد .
4- بارم بندی سوال ها : پس از تهیه فرم آزمون باید شخصاً پاسخ سوال ها و حل مسأله ها توسط معلم نوشته شود . اجزاء هر سوال مشخص گردد و برای هر سوال در مجموع یا بخش ها و اجزاء آن به طور جداگانه ، بارم نمره ای متناسب با اهمیت آن در نظر گرفت .
برای تعیین وقت یک آزمون می توان از روابط یا دستورالعمل های زیر استفاده کرد :
اگر به مدت 3 برابر زمانی که معلم پاسخ سوالات را می نویسد ، 10 دقیقه اضافه کنیم ، وقت آزمون تعیین می شود .
10 + 3 × ( زمان معلم ) = مدت زمان آزمون
و یا به 2 برابر مدت زمانی که دانش آموز خوب پاسخ سوالات را می دهد ، 10 دقیقه اضافه کنیم .
10 + 2 × ( زمان دانش آموز خوب ) = مدت زمان آزمون
تجزیه و تحلیل نتایج آزمون
تجزیه و تحلیل نتایج آزمون برای هدف های زیر انجام می گیرد :
1- کشف نقاط قوت و ضعف دانش آموزان به منظور هدایت یادگیری آنان .
2- ارزشیابی سطح کارایی روش تدریس معلم و کوشش برای اصلاح نارسایی های احتمالی و افزایش مهارت تدریس معلم . منبع:http://ryazi11.blogfa.com
این وبلاگ به منظور اطلاع رسانی گروه ریاضی راهنمایی آموزش وپرورش شهرستان البرز راه اندازی شده است. از علاقه مندان دعوت میشود با ارایه نظرات و پیشنهادات ما را یاری نمایند.